Diyetisyen Pirçek'ten buz hijyeni uyarısı: Donma mikroorganizmaları yok etmiyor
Beslenme ve diyet uzmanı Deniz Pirçek, işletmelerde hijyen kurallarına uyulmadan hazırlanan buzun bakteri ve virüs taşıyabileceğini belirterek, risk gruplarında hastaneye yatış gerektirebilecek enfeksiyonlara yol açabileceğini söyledi. Haberde somut bir vaka ya da sayısal veri yer almadı.
Medicana Çamlıca Hastanesi'nde görev yapan Beslenme ve Diyet Uzmanı Deniz Pirçek, yaz aylarında tüketimi artan buzlu içeceklerde kullanılan buzun, hijyen kurallarına uyulmaması durumunda gıda kaynaklı enfeksiyonlara yol açabileceği konusunda uyardı. Aynı açıklama, 23 Temmuz 2026'da çok sayıda haber sitesinde birebir aynı ifadelerle yayımlandı.
"Donmuş olması mikroorganizmaların yok olduğu anlamına gelmez"
Pirçek, buzun güvenli sanılmasının yaygın bir yanılgı olduğunu belirterek, "Buz donmuş sudur ancak donmuş olması mikroorganizmaların tamamen yok olduğu anlamına gelmez." dedi. Uzman, donma işleminin bakteri ve virüsleri öldürmediğini, yalnızca çoğalmalarını durdurduğunu ya da yavaşlattığını ifade etti.
Bu bilimsel çerçeve, gıda güvenliği otoriteleri FDA ve USDA'nın kaynaklarıyla uyumlu. Haziran 2026'da yayımlanan ayrı bir haberde, Necmettin Erbakan Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı'ndan Dr. Mehtap Yücel de aynı önermeyi bağımsız olarak dile getirmişti.
Risk hijyen zincirindeki aksaklıklardan kaynaklanıyor
Pirçek, buz makinelerinin temizliğinin ihmal edilmesi, buza çıplak elle temas edilmesi, uygunsuz saklama koşulları ve kirli kürek kullanımının çapraz bulaşmaya yol açabileceğini kaydetti. Uzmana göre buz da bir gıda olarak değerlendirilmeli ve aynı hijyen kurallarına tabi tutulmalı. "Risk, hijyen zincirindeki aksamalardan kaynaklanır." diyen Pirçek, sorunun buzun kendisinden değil hazırlanma ve saklanma koşullarından doğduğunu vurguladı.
Konuya ilişkin gıda güvenliği literatüründe ve diğer uzman açıklamalarında öne çıkan başlıca patojenler norovirüs, salmonella, shigella ve E. coli olarak sıralanıyor. Bu etkenlerin bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ateş ve halsizlik gibi belirtilere yol açabildiği belirtiliyor.
Belirtiler ve risk grupları
Pirçek, enfeksiyonun seyrinin kişiden kişiye değiştiğini belirtti: "Sağlıklı bireylerde hafif belirtilerle atlatılabilen enfeksiyonlar, risk grubundaki kişilerde ciddi sıvı kaybı ve hastaneye yatış gerektirebilir." Uzmanın bu ifadesine göre hastaneye yatış ihtimali genel nüfus için değil, yalnızca risk grupları için geçerli.
Risk grupları arasında hamileler, küçük çocuklar, 65 yaş ve üzerindeki kişiler, bağışıklığı zayıf olanlar, kanser hastaları, organ nakli geçirenler ve kronik hastalar sayıldı.
Haberde belirli bir işletme, yer, tarih ya da doğrulanmış bir zehirlenme vakası yer almadı; hastaneye yatış olasılığını destekleyen sayısal bir veri de paylaşılmadı. Gıda güvenliği literatüründe donmuş gıdaların taşıyabildiği riske örnek olarak, 2012'de Almanya'da donmuş çileklerden kaynaklanan ve yaklaşık 11 bin kişiyi etkileyen norovirüs salgını gösteriliyor. Pirçek, tüketicilere buzun kaynağı ve hazırlanma koşulları konusunda dikkatli olmalarını önerdi.